Star Schema và Snowflake Schema trong Data Warehouse

Bảng fact và bảng dimension là gì?

Kimball nhấn mạnh việc khai báo grain trước khi chọn dimension và fact, vì mọi số đo trong bảng fact phải cùng một grain ^[2].

Star schema là gì?

Star schema (lược đồ hình sao) là mô hình trong đó bảng fact nằm ở trung tâm và mỗi bảng dimension nối trực tiếp với bảng fact. Các dimension thường được phi chuẩn hóa (denormalized) — ví dụ bảng Sản phẩm chứa luôn tên danh mục và tên nhãn hàng — để truy vấn đơn giản và nhanh ^[1].

-- Doanh thu theo danh mục sản phẩm và tháng (star schema)
SELECT d.year_month, p.category, SUM(f.sales_amount) AS revenue
FROM fact_sales f
JOIN dim_date    d ON f.date_key    = d.date_key
JOIN dim_product p ON f.product_key = p.product_key
GROUP BY d.year_month, p.category;

Snowflake schema là gì?

Snowflake schema (lược đồ bông tuyết) chuẩn hóa các dimension thành nhiều cấp: ví dụ Sản phẩm → Danh mục → Ngành hàng nằm ở ba bảng riêng. Mô hình giảm dữ liệu trùng lặp nhưng tăng số phép join và độ phức tạp cho người dùng.

So sánh Star schema và Snowflake schema

Các loại bảng fact

• Transaction fact: mỗi dòng là một sự kiện tại một thời điểm (một dòng hóa đơn) ^[2].
• Periodic snapshot fact: mỗi dòng tóm tắt trạng thái tại cuối một kỳ đều đặn (tồn kho cuối ngày, số dư cuối tháng) ^[2].
• Accumulating snapshot fact: mỗi dòng theo dõi một quy trình có các mốc xác định và được cập nhật khi quy trình tiến triển (đơn hàng: đặt → xuất kho → giao → thanh toán) ^[2].
• Factless fact: ghi nhận sự kiện không có số đo (điểm danh sinh viên) ^[2].

Về tính cộng dồn, số đo có thể là additive (cộng được theo mọi dimension, như doanh thu), semi-additive (không cộng theo thời gian, như số dư tài khoản) hoặc non-additive (như tỷ lệ phần trăm) ^[2].

Slowly Changing Dimension (SCD) có những loại nào?

SCD là kỹ thuật xử lý khi thuộc tính của dimension thay đổi theo thời gian (ví dụ khách hàng chuyển địa chỉ). Kimball Group liệt kê 8 loại ^[2]: